Άνοια: ο αμειλί(κ)τος επισκέπτης

Ο Γιώργος, μηχανικος ηλεκτρονικών υπολογιστών, δεν έβρισκε μια καλή δουλειά στην Ελλάδα και αναγκάστηκε να φύγει για την Αμερική όπου ήταν τα ξαδέλφια του. Η μάνα του, η κυρία Χαρά μια νοικοκυρά, χήρα περίπου 75 ετών ξέμεινε μόνη της στο μικρό δυαράκι που είχαν στο Γαλατσι. Πιο κοντινό συγγενή της είχε μια ανηψιά που ζούσε στον Πειραιά.

Ο Γιώργος επικοινωνουσε με τη μητέρα του μια φορά την εβδομάδα και μετά σιγά σιγά αραιοτερα καθώς οι δουλειές και οι υποχρεώσεις του μεγάλωναν. Κάθε φορά στην επικοινωνία τους άκουγε τη μάνα του όλο και πιο λιγομίλητη, άκεφη και απόμακρη.

Κάποια στιγμή η ξαδέλφη του από τον Πειραιά του είπε ότι η κυρία Χαρά δυσκολευόταν να αυτοεξυπηρετηθει και αποφάσισαν από κοινού να μπει σε ένα γηροκομείο. Εκεί ο Γιώργος μάθαινε νέα της, κυρίως από την προϊσταμένη, καθώς η κυρία Χαρά δυσκολευόταν όσο περνούσε ο καιρός να επικοινωνήσει.

Μετά από δυο χρόνια ο Γιώργος μπόρεσε και αποφάσισε να γυρίσει για λίγο στην Αθήνα για να δει τη μάνα του. Μόλις έφτασε και πήγε στην κυρία Χαρά αντίκρυσε τα δυο μεγάλα όμορφα γαλανά της μάτια να τον κοιτούν σαν να τον έβλεπαν για πρώτη φορά. Ο Γιώργος δάκρυσε και της έπιασε το χέρι της ανάμεσα στα δικά του. Τότε ξεσφιξε τα χείλη της, γαλήνεψε το βλέμμα της και είπε: Θωμά! (Θωμάς ήταν ο άντρας της, ο πατέρας του Γιώργου).

Ο Γιώργος ένιωσε ένα έντονο σφίξιμο στο στομάχι. Κατάλαβε ότι η μάνα του δεν ήταν κοντά του…

Σχεδόν όλοι έχουμε στο περιβάλλον μας

δυστυχώς περιπτώσεις σαν της κυρίας Χαράς. Περισσοτεροι από 200.000 Έλληνες και 10 εκατομμύρια ευρωπαίοι πάσχουν σήμερα από άνοια και οι δυσοίωνες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι το 2050 ο αριθμός θα είναι διπλάσιος.

Η άνοια η οποία έχει διάφορους τύπους με πιο συχνούς τη γεροντική (15% των ατόμων άνω των 80 ετών), την αγγειακη και τη νόσο του Αλτσχάιμερ μπορεί να εμφανιστεί όσο αυξάνεται η ηλικία και συνήθως μετά τα 65 έτη.

Η βασική αιτία αύξησης των περιστατικών άνοιας είναι η αύξηση του μέσου ορου ζωής. Η επιστήμη μέσα από την ιατρική και τη φαρμακολογία έχει καταφερει να αυξήσει σημαντικά το μέσο όρο ζωής του ανθρώπου αλλά δυστυχώς αυτή η αριθμητική αύξηση δεν εξασφαλίζει απόλυτα και την αντίστοιχη ποιότητα ζωής ειδικά όσον αφορά τον εγκεφαλο και τη νόηση.

Οι ειδικοί στο θέμα θεωρούν ότι υπάρχουν κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας. Αυτοί είναι η παχυσαρκία, ο διαβήτης, η υπέρταση, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, η χρόνια κατάθλιψη, τραυματικές κακώσεις κεφαλής, κάποια φάρμακα, και παράγοντες που επηρεάζουν το νοητικό απόθεμα (εκπαίδευση, IQ, απασχόληση, κοινωνικές δραστηριότητες, φυσική άσκηση)

Επειδή όλοι ελπίζουμε να βρεθούμε και να διανύσουμε ομαλά την τριτη ηλικία και κανένας προφήτης δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον του καθενός μας, είναι σημαντικό οι νεοι έγκαιρα και αργότερα στη μέση ηλικία να υιοθετήσουν τρόπο ζωής που να περιορίζει τουλάχιστον τους προδιαθεσικους παράγοντες εμφάνισης άνοιας.

Με άλλα λόγια:

  • Ξεκολλείστε από τον καναπέ και την οθόνη του υπολογιστή, του κινητού, της τηλεόρασης.
  • Επικοινωνείστε με λόγια και έργα με τους γύρω σας
  • Διαβάστε και απομνημονεύστε. Η έτοιμη μασημένη γνώση χωρίς σκέψη και συλλογισμό κοιμίζει πιθανόν και αδρανοποιεί τις εγκεφαλικές λειτουργίες.
  • Ακολουθείστε σωστή μεσογειακή διατροφή.
  • Αθληθειτε. Η κίνηση δίνει ζωή.
  • Βάζετε και επιδιώξτε καθημερινά στόχους.
  • Μειώστε το θυμό και τις εντάσεις
  • Χαλαρώστε και χαμογελάστε έστω για 5 λεπτά κάθε μέρα.

Όλοι περνώντας τα χρόνια και μπαίνοντας στην τριτη ηλικία πρέπει να διατηρούν την κίνηση, τη δράση και να αναζητούν ενδιαφέροντα

Ταξιδέψτε, δραστηριοποιηθείτε σε συλλόγους, αποκτείστε χομπι (ζωγραφική, κηπουρική, μουσική) γίνετε εθελοντές, επιδιώξτε παρέες.

«Φυτέψτε κάθε μέρα ένα σπόρο και περιμένετε να φυτρώσει».

Όποιος θέλει πάντα βρίσκει να κάνει κάτι.

Όσο για τους δικούς μας ανθρώπους που έχουν μπει στο απροσπέλαστο και άγνωστο μονοπάτι της άνοιας ας τους δώσουμε μια ζεστή αγκαλιά, ένα σφιχτό κράτημα στο χέρι, μια παρουσία.

Κάποιες εικόνες στο μυαλό ίσως δεν σβήνουν κι ας μην μπορούν να εκφραστούν με λόγια…

* Μαιευτήρας-Γυναικολόγος