Αποχαιρετισμός στον Μεγάλο Κεφαλονίτη Φώτη Παυλάτο

Για την απώλεια του μεγάλου Κεφαλονίτη, από τα Διλινάτα, ιατρού Φώτη Παυλάτου, ο ανιψιός του Χαράλαμπος Π. Παυλάτος εκφώνησε τον ακόλουθο επικήδειο:

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Στον Ιατρό,

στον Ερευνητή,

στον Πανεπιστημιακό

Δάσκαλο, στον Λογοτέχνη και Ποιητή,

στον Ιατρό που Τίμησε

όσο κανένας άλλος

τον Όρκο στον Ιπποκράτη

Και τελικά

Στον ΑΝΘΡΩΠΟ

Ευσεβές εκκλησίασμα, αγαπητοί συγχωριανοί, συμπολίτες και oι ανά τον κόσμο φίλοι, μαθητές και συνεργάτες, του αγαπημένου μας θείου, Φώτη Παυλάτου, η οικογένειά μας και εγώ προσωπικά, σας ευχαριστούμε για την παρουσία σας στην ιερά εξώδιο ακολουθία του σκηνώματός του.

Ο Φώτης Παυλάτος, υπήρξε ένας πολύ καλός, αγαθός, έντιμος, και ευγενής άνθρωπος, που από πολλούς χαρακτηρίσθηκε Ευπατρίδης, ο οποίος πάντοτε είχε έναν καλό λόγο για όλους, και ακολουθώντας τις συμβουλές και προτροπές του πατέρα του, όπως έπραξαν εξ’ άλλου και τα αδέλφια του, βοηθούσε όσους είχαν ανάγκη, είτε ήταν συγγενείς, είτε φίλοι, είτε γνωστοί, αλλά και όσους ζητούσαν -ή και όχι- την βοήθειά του, με ανιδιοτέλεια, χωρίς ποτέ να περιμένει καμία ανταπόδοση.

Αγαπούσε με πάθος την οικογένειά του αλλά και την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κεφαλονιά μας.

Ο Φώτης Παυλάτος, γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1924, έχοντας άλλα τέσσερα αδέλφια, στην οικογένεια του αείμνηστου και εξαίρετου οικογενειάρχη Μπάμπη Παυλάτου -του φούρναρη- (το όνομα του οποίου φέρω με υπερηφάνεια και εγώ) και της Ερμηνείας Βαρτελάτου.

Μεγάλωσε στο Αργοστόλι, ήταν ΑΡΙΣΤΟΣ μαθητής (για το λόγο αυτόν δόθηκε το όνομά του σε μία σχολική αίθουσα του γυμνασίου) και όταν τελείωσε την βασική εκπαίδευση, το 1945 ενεγράφη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετά την αποφοίτησή του το 1953, ειδικεύτηκε στην Παθολογία στο Πανεπιστημιακό «ΛΑΪΚΟ» Νοσοκομείο Αθηνών.

Την περίοδο 1961-1965 μετέβη στις ΗΠΑ (χωρίς γνώση της Αγγλικής γλώσσας, αλλά γνωρίζοντας την Γερμανική) και συγκεκριμένα στο Πανεπιστήμιο του San Francisco όπου εργάστηκε στην μονάδα έρευνας του μεταβολισμού, υπό την διεύθυνση του πρωτοπόρου στην έρευνα και θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη, Καθηγητή Peter Η. Forsham που υπήρξε και ο μέντοράς του (1915-1995). Ο Θείος μου ασχολήθηκε ερευνητικά με τον ζακχαρώδη διαβήτη, «αυτού του γλυκού μυστηρίου όπως τον αποκαλούσε», ωστόσο το ενδιαφέρον του επικεντρώθηκε στα επινεφρίδια και το 1963 επινόησε την μακροβιότερη μέχρι σήμερα εργαστηριακή δοκιμασία στην Ενδοκρινολογία, της υπερλειτουργίας των επινεφριδίων με τη χορήγηση δεξαμεθαζόνης, που δημοσιεύθηκε στα εγκυρότερα επιστημονικά περιοδικά, για τη διάγνωση του συνδρόμου Coushing, γνωστή σήμερα διεθνώς ως Δοκιμασία Παυλάτου (Pavlatos test). Σημειωτέον ότι μέχρι και σήμερα παραμένει και δεν έχει ανακαλυφθεί κάτι νεώτερο που να αντικαταστήσει το συγκεκριμένο test.

Σημειώνω ότι στα πενήντα χρόνια από την ανακάλυψη του Pavlatos Test, έλαβε ευχαριστήρια επιστολή από τον ίδιο τον Πρόεδρο των ΗΠΑ ως ένδειξη τιμής και αναγνώρισης!!!

Επιστρέφοντας ο θείος μου στην Ελλάδα, στο αγαπημένο του Πανεπιστημιακό «Λαϊκό» Νοσοκομείο, παρά την αφόρητη πίεση για παραμονή του στο Πανεπιστήμιο του San Francisco, με πολλαπλές απολαβές, εκλέχθηκε το 1969 Υφηγητής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Ο Φώτης Παυλάτος, διήλθε τις ακαδημαϊκές βαθμίδες και εργάστηκε μέχρι την αφυπηρέτησή του στην Α’ Παθολογική Κλινική στο «Λαϊκό» Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο, διδάσκοντας χιλιάδες φοιτητές της ιατρικής σχολής.

Επίσης οργάνωσε και λειτούργησε το Ενδοκρινολογικό και Διαβητολογικό εξωτερικό ιατρείο, όπως επίσης και την Ιατρική βιβλιοθήκη του Νοσοκομείου.

Προσέφερε τις υπηρεσίες του στον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ) επί 35 και πλέον χρόνια, πάντοτε αμισθί.

Είναι Παγκοσμίως γνωστός και διατηρούσε αλληλογραφία με πολλούς Πανεπιστημιακούς, σε όλη την υφήλιο.

Έχει τιμηθεί για το σπουδαίο έργο του και την προσφορά του στην ιατρική επιστήμη και την κοινωνία, από την Ευρωπαϊκή Ενδοκρινολογική Εταιρεία, την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία, την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία της οποίας είναι συνιδρυτής, την Εταιρεία Ιατρικών Σπουδών, την Εταιρεία Διάδοσης του Ιπποκρατείου Πνεύματος, την Ακαδημία Αθηνών, ενώ το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια έχει κάνει τιμητική αναφορά στο έργο του.

Ο Μητροπολίτης κ. Δημήτριος, η πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου κ. Σοφία Ζαφειράτου και ο Φώτης Παυλάτος, την 1η Oκτωβρίου 2016 στην Κεντρική Αίθουσα της Κοργιαλενίου Βιβλιοθήκης Αργοστολίου, όπου ο Ιατρικός Σύλλογος Κεφαλονιάς και Ιθάκης με την συνεργασία του τ. αντιδημάρχου Δήμου Κεφαλονιάς Υγείας-Πρόνοιας κ. Ευάγγελου Κεκάτου, σε μία σεμνή αλλά έντονα συναισθηματικά φορτισμένη Τελετή, τίμησε τον αείμνηστο συμπατριώτη μας Καθηγητή Φώτη Παυλάτο.

Εκτός από σπουδαίος δάσκαλος, με αγάπη προς τους φοιτητές και τους ασθενείς, και άοκνος ερευνητής, ο Φώτης Παυλάτος είχε αναπτύξει μια σπουδαία λογοτεχνική δραστηριότητα. Η ποιητική του συλλογή Λευκές Πολιτείες έχει λάβει τον Α’ Έπαινο της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, το ποίημά του, Η Δάδα (The Torsch), είναι αναρτημένη σε περίοπτη θέση πίσω από το γραφείο του Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, ενώ έχει διατελέσει Γενικός Γραμματέας και Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Ιατρών Λογοτεχνών. Από το 2008 η αίθουσα διδασκαλίας στο «Λαϊκό» Νοσοκομείο φέρει το όνομά του.

Επίσης βοήθησε πολλούς μαθητές του να ενταχθούν, σε ομάδες παγκοσμίως γνωστών καθηγητών ιατρικής, δίδοντάς τους συστατικές επιστολές, με τις οποίες έγιναν δεκτοί και στην πορεία διέπρεψαν.

Ο Φώτης Παυλάτος σε όλη τη ζωή του υπήρξε Σεμνός, Ταπεινός και Μετριόφρων!!! Μου έλεγε τα τελευταία χρόνια της ζωής του «αλήθεια είμαι εγώ αυτός, ένα παιδί από τα Δειλινάτα της Κεφαλονιάς, που τόσοι πολλοί άνθρωποι από όλο τον κόσμο με εξυμνούν;».

Αυτά είναι μερικά από τα λίγα που γνωρίζω σε ότι αφορά την ιατρική ζωή του.

Θα σας αναφέρω όμως και μερικά χαρακτηριστικά γεγονότα της ζωής του.

Νυμφεύθηκε 2 φορές, αλλά έμεινε χήρος, διότι και οι δύο σύζυγοί του απεβίωσαν από καρκίνο, η πρώτη η Αντωνία, από καρκίνο των γεννητικών οργάνων και η δεύτερη, η Σοφία, από καρκίνο του εγκεφάλου, ενώ παρέμεινε άκληρος.

Στην δεκαετία του εβδομήντα, μετά από πίεση της πρώτης συζύγου του, άνοιξε ιατρείο στον Πύργο των Αθηνών, για να βρίσκεται κοντά στο Λαϊκό. Όμως μετά από δύο ή τρία χρόνια λειτουργίας του, το έκλεισε, διότι δεν έπαιρνε χρήματα από τους ασθενείς του. Μάλιστα σε όσους είχαν μεγάλη ανάγκη τους έπαιρνε και τα φάρμακά τους, ενώ αν ήταν από την επαρχία και δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα, τους έδινε και χρήματα για την επιστροφή τους. Βέβαια αυτό έκανε και σε όσους ασθενείς παρακολουθούσε και στο Λαϊκό Νοσοκομείο.

Την ίδια δεκαετία απέκτησε ένα μεταχειρισμένο μικρό αυτοκίνητο το οποίο τον άφηνε στο δρόμο λόγω πολλών προβλημάτων και τελικά το παράτησε. Θυμάμαι ότι αρκετές φορές με είχε πάρει τηλέφωνο και πήγαινα να τον μεταφέρω στο Λαϊκό, όταν έμενε από βλάβη του αυτοκινήτου.

Στις αρχές του ογδόντα, όταν η τότε κυβέρνηση χορήγησε τις συντάξεις της Εθνικής Αντίστασης, την οποία δικαιούταν διότι ήταν ενεργό μέλος της, έχοντας γράψει τον ύμνο της Εθνικής Αντίστασης- ο ίδιος την αποποιήθηκε με το σκεπτικό ότι είχε μισθό και δεν ήταν πρέπον να λαμβάνει και σύνταξη για κάτι που είχε κάνει μέσα από την καρδιά του για το καλό της πατρίδας του.

Όπως ανέφερα και παραπάνω, επί 35 έως 40 έτη προσέφερε τις υπηρεσίες του στον ΕΟΦ, για την εξέταση και έγκριση προς χορήγηση των φαρμακευτικών ουσιών και σκευασμάτων, χωρίς να λαμβάνει μισθό ή αμοιβή για την έγκριση αυτή.

Με αυτόν τον τρόπο συνέχιζε την μοναχική ζωή του, δίνοντας διαλέξεις πολλές εκ των οποίων έχουν αφήσει εποχή, όπως αυτή στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην Ακαδημία Αθηνών και αλλού, προλογίζοντας συγγράμματα μαθητών του και συναδέλφων του ιατρών!!

Έγραφε ποίηση στα Ελληνικά και στα Αγγλικά, την οποία ουδέποτε όμως δημοσίευσε. Αντίθετα πολλά ποιήματά του συμπεριλήφθηκαν σε συλλογές φίλων χωρίς βεβαίως καμία χρηματική ανταμοιβή.

Στα τέλη της δεκαετίας του ‘80, (δεν θυμάμαι πότε ακριβώς), μαζί με την ηθοποιό Νόρα Κατσέλη οργάνωσαν την ανθρώπινη αλυσίδα γύρω από τη Ακρόπολη, κατά των πυρηνικών και μίλησε στην Πνύκα.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, σύσσωμο το Διοικητικό Συμβούλιο της Ακαδημίας Αθηνών, τον επισκέφθηκε στο σπίτι του και του πρότεινε να τον ανακηρύξουν Ακαδημαϊκό, αλλά αρνήθηκε την τεράστια τιμή με το αιτιολογικό ότι, λόγω ηλικίας, δεν θα μπορούσε να προσφέρει, αυτά που θα έπρεπε. Με την άρνησή του αυτή, στην ουσία απέρριψε και την σχετική αμοιβή, παρ’ όλο που την είχε μεγάλη ανάγκη, λόγω των περικοπών που έχουν γίνει στις συντάξεις όλων των Ελλήνων πολιτών.

Με αυτόν τον λιτό τρόπο ζωής, με το πνεύμα του αναλλοίωτο, πορεύθηκε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, μιλώντας σχεδόν καθημερινά και αλληλογραφώντας τακτικά, με πολλούς φίλους, γνωστούς, συγγενείς, συναδέλφους, μαθητές του, από την Ελλάδα και όλον τον κόσμο, που του έδειχναν με αυτόν τον τρόπο της σχεδόν καθημερινής επαφής, τον σεβασμό και την αγάπη τους.

Έτσι, έφυγε από τη ζωή, πάμπτωχος μεν, αποτελώντας την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα, αλλά περιστοιχιζόμενος με πολύ αγάπη και αναγνώριση από πλήθος κόσμου και ικανοποιημένος απόλυτα για ότι μπόρεσε να προσφέρει στον συνάνθρωπο, τιμώντας με τον καλύτερο τρόπο τον όρκο του Ιπποκράτη, στην Ιατρική Επιστήμη, στην χώρα του και στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Κεφαλονιά μας!!

Πριν κλείσω, αυτόν τον αποχαιρετισμό, θέλω να εκφράσω δημοσίως τις ευχαριστίες εμού και της οικογένειάς μας, σε όλους αυτούς που συνέδραμαν με την βοήθειά τους, την αγάπη και τον σεβασμό τους τις τελευταίες ημέρες της ζωής του!!!

Τώρα θέλω να σας παρακαλέσω να κάνουμε όλοι ενός λεπτού σιγή για να ακούσει τους χτύπους της καρδιάς μας, η ΨΥΧΗ του αγαπημένου μου θείου, καθώς θα φτερουγίζει για εκεί ψηλά προς τους κήπους του Παραδείσου των Αγγέλων και που θα τον συντροφεύουν στο αιώνιο ταξίδι που μόλις ξεκίνησε και θα είναι γι’ αυτόν, το τελευταίο χειροκρότημα που τόσο του αξίζει για όλα όσα προσέφερε, τόσο στους ασθενείς του, στην πατρίδα του, όσο και στο παγκόσμιο κοινωνικό σύνολο.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα της Κεφαλληνιακής γής που θα τον σκεπάζει!!