Μια αναπάντεχη δυσεύρετη επιστολή από έναν εκλιπόντα ρομαντικό παλιό Αργοστολιώτη

Πολύμνια Πολάτου Βαγγελάτου

ΚΑΜΙΑ φορά τακτοποιώντας τις επιστολές, τις σημειώσεις, τις κριτικές αναφορές γύρω από την δουλειά σου, έρχονται μπροστά σου κείμενα που ο χρόνος δεν θέλει να τα ξεχάσει, να τα εξαλείψει, όσο κι’ αν έχεις εντολή να τα καταχωνιάσεις και εσύ πειθαρχείς.

Να όμως που έχουν περάσει 13 ολόκληρα χρόνια και η εντολή γίνεται αναγκαία απάιτηση, σαν είδος μνήμης, όταν το κείμενο του Μάκη του εκλιπόντος, αλλά παντοτινού παρόντος με άπειρες αναμνήσεις, ξεπρόβαλε μπροστά μου στο γεγραμμένο τούτο απόθεμα ψυχής, σαν να λέει ότι τώρα ίσως ήρθε η ώρα. Και καθώς το διαβάζω, ξαναθυμάμαι και διακρίνω την σεμνότητα, την αγαθή και πλήρη αισθημάτων ψυχή του, την έκρυθμη αγάπη του προς την τέχνη, της εξιδανίκευση των ιδεών του απορρέουσα από το βάθος της ψυχής του, με την καλλιέπεια που τον διέκρινε. Ο Μάκης Γρηγοράτος, ο τζέντλεμαν Αργοστολιώτης, ο ερασιτέχνης μουσικός, ο σκιτσογράφος, ο οικογενειάρχης, φίλος, ο βαθυστόχαστος ερευνητής, ο φιλόσοφος, ο ευγενικός και πάντα ευπρεπής σε όλες τις στάσεις της ζωής του, γράφει λίγα λόγια για την τέχνη μου. Με ευπρέπεια και συνέπεια, την οποία δώρισε σαν παρακαταθήκη και στην οικογένειά του, διαγράφοντας στον ορίζοντα τα ύψιστα ηθικά αξιώματα που έχει ανάγκη μια πολιτισμένη κοινωνία, αναγνωρίζοντας τις ανησυχίες της καλλιτεχνίας και θέτοντας τις ιερές αναφορές της ανασυγκρότησης της τάξης και της σεμνότητας σε όλο της το βάθος.

Αείμνηστε Μάκη, παρόλη τη σιώπη μου τόσα χρόνια, με την έγκριση της στενής φίλης και άξιας συζύγου σου Ελένης και ελπίζω των υπέροχων παιδιών σου, προβαίνω στη δημοσίευση του άρθρου σου:

«Η ζωγράφος Κική Μ. Βαγγελάτου “Πολύμνια” είναι μια καλλιτέχνης που δουλεύοντας με μεράκι και καλαισθησία, κατάφερε από αισθητικής πλευράς να δώσει στο έργο της την καλύτερη δυνατή μορφή. Για το ανήσυχο πνεύμα της, όμως, αυτό δεν αρκούσε.

Διαισθανόταν καλά ότι ο αληθινός καλλιτέχνης-ζωγράφος δεν είναι αυτός που εντυπωσιάζει με χρώματα και σχέδια, που καθησυχάζει, που απομακρύνει απ’ τα προβληματα της καθημερινότητας, αλλά εκείνος που αντλώντας θέματα απ’ τη σύγχρονη εποχή του, αφυπνίζει, προβληματίζει, ευαισθητοποιεί.

Ετσι, σκεπτόμενη, ξεκίνησε την 25ετή πορεία της με θέμετα στα έργα της γεμάτα ρομαντισμό και γαλήν, που τα υιοθετούσε απ’ τη ζωή και τη φύση, όπως της προσεφέρονταν.

Στα επόμενα χρόνια αντιλαμβάνεται ότι η αλματώδης εξέλιξη του ανθρώπου και η ανεξέλεγκτη επέμβασή του σε κάθε τομέα, λειτουργεί μάλλον εις βάρος του.

Ετσι ξεκινά μια σειρά από έργα, όχι για να τέρψει αυή τη φορά, μα για να προειδοποιήσει.

Ομως δεν παύει να διοχετεύει μέσα στα έργα της η ζωγράφος “Πολύμνια”, ένα ουσιαστικότατο ηθικό εφόδιο· την αισιοδοξία. Διότι γνωρίζει ότι η αισιοδοξία -όσο δύσκολα κι αν είναι τα πράγματα- γεννά την αυτοπεποίθηση, αναπτύσσει την πρωτοβουλία, είναι τροφός της ελπίδας και του ονείρου».

Γεράσιμος Γρηγοράτος