Η αγάπη, λοιπόν, πραγματικά μπαίνει στο ταψί! Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια φράση που έλεγε ο προπονητής μας στο ποδόσφαιρο: «Ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει, αλλά να θυμάστε, ομάδα που δεν έχει αγάπη σταματά να κερδίζει». Αυτή η ρήση κρύβει, στην ουσία, μια βαθιά και αδιαμφισβήτητη αλήθεια.
Τα γεμιστά της μητέρας μου ήταν ξακουστά σε όλο το χωριό, όπως και οι πίτες της – τόσο η κρεατόπιτα όσο και η μπακαλιαρόπιτα. Όταν την ρωτούσα τότε για το μυστικό της επιτυχίας τους, μου απαντούσε με σιγουριά: «Η συνταγή, παιδάκι μου, η συνταγή, δεν την αλλάζεις».
Όταν πια μεγάλωσα, μου έδωσε τη συνταγή της, κι εγώ άρχισα να τα φτιάχνω. Δεν λέω, ήταν νόστιμα, αλλά ποτέ, μα ποτέ, δεν ήταν σαν τα δικά της! «Τι μου κρύβεις, μάνα;» αναρωτιόμουν με περιέργεια, «τι άλλο βάζεις στο ταψί;» Η απάντησή της ήταν πάντα η ίδια, σταθερή και καθησυχαστική: «Αγάπη, παιδάκι μου, τίποτα άλλο».
Και τότε ξεκινούσαν οι απορίες μου, ατελείωτες και δημιουργικές: «Πώς μπαίνει η αγάπη στο ταψί; Τι είναι η αγάπη; Πώς πουλιέται; Σε σκόνη, σε υγρό, σε κόκκους, σε κύβους, σαν το Knorr; Θέλει ψυγείο; Την έχουν τα σούπερ μάρκετ; Είναι στο ράφι με του πουλιού το γάλα; Σε τι συσκευασία, χαρτινή, πλαστική; Υπάρχει σε χύμα; Πες μου, είναι καυτερή, γλυκιά, αρμυρή; Έχει για διαβητικούς; Παχαίνει;»
Η μάνα μου γελούσε με την καρδιά της, ένα γελούσε πλατύ και ζεστό, και μου έλεγε με τρυφερότητα: «Δεν την αγοράζω παιδάκι μου, αλλά μπορώ να σου δώσω όση θέλεις». Και πάλι εγώ, με την αφέλεια της νεότητας, ρωτούσα: «Πώς μάνα;» Εκείνη άνοιγε τα χέρια της και με έζωνε στην αγκαλιά της, δείχνοντάς μου έμπρακτα και με τρυφερότητα τι εννοούσε. «Να, έτσι!» μου έλεγε. «Κατάλαβα μάνα», της απαντούσα, «το ίδιο κάνεις και με τα λουλούδια σου, γι’ αυτό και η αυλή μας μοσχοβολάει».
«Έχουν κι αυτά ψυχή, παιδάκι μου», μου εκμυστηρεύτηκε, ένας πραγματικά ξεχωριστός τρόπος να δει κανείς τη φύση. Τότε κατάλαβα ότι τα λουλούδια γίνονται όμορφα όταν τα ανακατεύεις, τα χαϊδεύεις, τους μιλάς κιόλας. «Βέβαια», μου είπε, «αλλά από μέσα μου. Μη με περάσουν για κουρλή στα χωριά, δεν θέλεις και πολύ για να σου βγει το όνομα».
Ιστορίες Αγάπης και Σύνδεσης
Ο μπάρμπας μου ο Τασουλής, αδελφός του πατέρα μου, είχε ένα μοναδικό δέσιμο με την κότα του, την Παρασκευή, η οποία τον ακολουθούσε παντού. Ερχόταν στο καφενείο για να παίξει πρέφα και η Παρασκευή τον περίμενε υπομονετικά απ’ έξω, μέχρι να τελειώσει για να γυρίσουν μαζί στο σπίτι.
Και αυτός της μιλούσε, και εκείνη σταματούσε, τον κοίταζε και συμφωνούσε, σαν να καταλάβαινε κάθε του λέξη, δείχνοντας μια σπάνια επικοινωνία.
Επίσης, ο σκυλάκος του, ο Μουσολίνι, ήταν μια σταλιά, μόλις δύο κιλά. Όταν τρυγούσαμε το αμπέλι στον κάμπο, ο μπάρμπας μου τον έβαζε πάνω από τις κόφες με τα σταφύλια που φόρτωνε στο μουλάρι του, τον Αντώνη – όλα τα ζώα είχαν ονόματα, και μάλιστα ξεχωριστά και τρυφερά!
Του έβαζε το καπίστρι στο στόμα και του έλεγε, με ειδική εντολή και εμπιστοσύνη: «Μουσολίνι, στο χωριό, στο Χρήστο τώρα, μην αργήσεις».
Ο Χρήστος, ο πατέρας μου, βρισκόταν στο καφέ-μπακάλικό του και περίμενε να ξεφορτώσει τον Αντώνη το μουλάρι, να ξαναβάλει στον σαμάρι τον Μουσολίνι και να του πει, με παρόμοια αγάπη και ζεστασιά: «Στον Τασούλη γρήγορα Μουσολίνι μου». Για τους νέους και τους ανθρώπους της πόλης, αυτές οι ιστορίες ίσως φαντάζουν περίεργες ή ακόμα και ακατανόητες. Για μένα όμως, έχουν ένα κοινό στοιχείο που συναντιέται σε όλες: την αγάπη, την πιο αγνή και αυθεντική μορφή της.
Είναι αυτό που κάνει τη διαφορά και την ουσία και δεν ισχύει μόνο για τα έμψυχα, αλλά και για τα άψυχα, δίνοντας νόημα και αξία σε όλα. Έχω ιστορίες και για αυτά, και είμαι σίγουρος ότι θα σας συγκινήσουν, πραγματικά και βαθιά. Η αγάπη, λοιπόν, μετατρέπει τον τεχνίτη σε μάστορα, τον γιατρό σε θεραπευτή, τον παρουσιαστή σε δάσκαλο, τον δεξιοτέχνη σε καλλιτέχνη, τον σύζυγο σε σύντροφο, το γνωστό σε φίλο.
Η Αγάπη ως Εσωτερική Δύναμη
Και το πιο σημαντικό από όλα: η αγάπη ξεκινά από εσένα. Είσαι πολύ τυχερός αν σου την έδειξαν οι γονείς σου, αν μεγάλωσες μαζί τους, γιατί σίγουρα πήρες αρκετή για να μπορέσεις να ζήσεις και να δώσεις κι εσύ, γενναιόδωρα και ανεπιφύλακτα. Την αγάπη την δείχνουν τα ζώα όταν φροντίζουν τα μικρά τους, με μια αυθεντικότητα που εκπλήσσει και συγκινεί βαθύτατα.
Παρ’ όλα αυτά, η αγάπη δεν είναι γνώση, είναι συναίσθημα. Είναι μια δυνατή και ανεξήγητη δόνηση. Την αισθάνεσαι περισσότερο παρά την καταλαβαίνεις με τον νου. Όντως, μπορεί ο εγκέφαλός σου να ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος των λειτουργιών του σώματός σου, όμως πρόσφατα ανακαλύφθηκαν στην καρδιά νευρώνες που μεταδίδουν το συναίσθημα και ενεργοποιούν τον εγκέφαλο με τον δικό τους μοναδικό και ανεξερεύνητο τρόπο.
Αυτή η σύνδεση ίσως μας σώζει από την τεχνητή νοημοσύνη, την οποία τόσο πολύ συζητάμε τελευταία. Μπορεί να σκέφτονται τα κομπιούτερ, αλλά να αισθάνονται κιόλας; Αυτό πάει πολύ! Πάει πολύ! Αλλά πώς ξέρεις πάλι, έχουμε αρκετό δρόμο ακόμη, φαίνεται. «Πάψε και σκάβε», όπως έλεγε και ο πατέρας μου όταν δεν είχε απαντήσεις στις ερωτήσεις μου, υπενθυμίζοντας πως η ουσία βρίσκεται στην πράξη και την αφοσίωση, την πραγματική και σκληρή εργασία.
