Η ΥΠΟΜΟΝΗ και η εμμονή των Αγροτών στις κινητοποιήσεις τους, παρά την παρέλευση αρκετού χρόνου από την έναρξή τους στις 30 Νοεμβρίου, φέρνει πλέον τους Κυβερνώντες σε δύσκολη θέση. Ξεδιπλώνουν πλέον όλο και συχνότερα οι τελευταίοι τα επιχειρήματα και τις απειλές περί αρνητικής επίδρασης των μπλόκων σε άλλους επαγγελματικούς κλάδους, όπως π.χ. τους ξενοδόχους και προσπαθούν να υπερτονίσουν τις δυσμενείς επιπτώσεις στις μεταφορές, τις μετακινήσεις και τις λοιπές οικονομικές και κοινωνικές δραστηριότητες της χώρας.
Χωρίς να είμαι φυσικά Οικονομολόγος, θα επιχειρήσω μια σύντομη οικονομική θεώρηση του προβλήματος, ως πολίτης και ως «ερασιτέχνης» (=εραστής της τέχνης) της Πολιτικής, βασιζόμενος σε ό,τι διαβάζω και σε κάποιες οικονομικές γνώσεις που αποκόμισα από τις σπουδές στη Διοίκηση Μονάδων Υγείας. Και, αν κάνω λάθος, διορθώστε με… Η Οικονομία της Ελλάδας – και κατά συνέπεια η Οικονομία των επιμέρους περιοχών, όπως της Κεφαλονιάς μας και της Ιθάκης μας – είναι υγιής και εύρωστη όταν το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσιάζει ικανοποιητικό αριθμό εξαγωγών, σε σχέση με τις εισαγωγές. Η Οικονομία αυτή στηρίζεται σε κύριους πυλώνες, όπως είναι: (1) η Βιομηχανική Παραγωγή (2) οι Υπηρεσίες και (3) η Πρωτογενής Παραγωγή – Αγροτική Οικονομία (ήτοι οι γεωργοί, κτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι, ψαράδες και λοιποί εργάτες της γης και της θάλασσας). Όσον αφορά τον πρώτο πυλώνα, η ελληνική βιομηχανική μας παραγωγή δεν θα λέγαμε ότι διανύει την καλύτερή της περίοδο, αφού δέχεται συνεχή «επίθεση» ανταγωνισμού από χώρες με χαμηλότερο κόστος εργασίας.
Άλλωστε, όπως γράφει ο διακεκριμένος Οικονομολόγος Ha-Joon Chang, Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας της Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, στο βιβλίο του “23 αλήθειες που δεν μας λένε για τον καπιταλισμό” (για την Ελλάδα, εκδόσεις Καστανιώτη, 2011), στις δυτικές χώρες, «ο βιομηχανικός τομέας που κάποτε αποτελούσε την κινητήρια δύναμη του καπιταλισμού, δεν είναι πια τόσο σημαντικός».
Όσον αφορά τον δεύτερο πυλώνα, ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας στον «Δυτικό κόσμο» αποτελούν πλέον οι Υπηρεσίες. Ένας γιατρός, όπως εγώ, μια δασκάλα, όπως η σύζυγός μου, ένας διοικητικός εργαζόμενος και πολλοί άλλοι επαγγελματίες προσφέρουν Υπηρεσίες.
Όμως οι Υπηρεσίες δύσκολα μπορούν να έχουν προϊόν που να καθίσταται εξαγώγιμο σε άλλα κράτη. Στις περισσότερες Υπηρεσίες απαιτείται ακόμη, όπως λέει ο Chang, ο πάροχος και ο καταναλωτής να βρίσκονται στο ίδιο σημείο, παρά την πρόοδο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας, οπότε οι Υπηρεσίες χαρακτηρίζονται από χαμηλή «εμπορευσιμότητα». Η χαμηλή «εμπορευσιμότητα» των Υπηρεσιών σημαίνει ότι μια Οικονομία, που βασίζεται περισσότερο σε αυτές, έχει πιο περιορισμένες δυνατότητες στον τομέα των εξαγωγών. Τονίζει λοιπόν ότι οι Υπηρεσίες είναι αναποτελεσματικό εργαλείο ανάπτυξης.
Ακόμη και ο Τουρισμός, κατά τη γνώμη μου, προσφέροντας Υπηρεσίες σε αλλοδαπούς υπηκόους, μπορεί μεν να συνεισφέρει στην είσοδο χρήματος στη χώρα, αλλά, ούτε παράγει εύκολα ένα ακριβώς εξαγώγιμο προϊόν, ούτε μπορεί να ξεπεράσει δύσκολες και απρόβλεπτες συνθήκες, όπως μία πανδημία (βλέπε COVID-19), μία διεθνή οικονομική κρίση ή – ό μη γένοιτο – έναν πόλεμο. Στον τρίτο πυλώνα, ο πεθερός μου, αντίθετα, που ήταν αγρότης, θα μπορούσε να παράγει, όταν εργαζόταν, ένα πιθανώς εξαγώγιμο προϊόν.
Η Αγροτική Οικονομία και η Πρωτογενής Παραγωγή είναι λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, ο πυλώνας που μας απομένει, ο πυλώνας, στον οποίο πρέπει να βασιστούμε και να στρεφόμαστε σταθερά ως χώρα.
Οι Αγρότες, με την ευρεία έννοια του όρου, είναι οι άνθρωποι που πρέπει να στηριχθούν από την Πολιτεία, για να έχουμε ποιοτικά εξαγώγιμα προϊόντα, ικανό ισοζύγιο συναλλαγών και ισχυρή Οικονομία. Αν στηρίξουμε τους Αγρότες, στηρίζουμε την Ελλάδα και το μέλλον των παιδιών μας…
*Θωρακοχειρουργός
-Εκπρόσωπος (Regent) της Ελλάδας
στην Ευρωπαϊκή Ένωση Χειρουργών Θώρακα (ESTS)
-Μέλος ΠΑΣΟΚ
