Tι είπε ο Θανάσης Φωκάς για τον αδελφό του Γεράσιμο

Απόσπασμα από την ομιλία του Θανάση Φωκά για τον αδελφό του Γεράσιμο, στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου «Γεράσιμος Φωκάς, ένας ουρανοθρόνιστος Επίσκοπος», του Διονυσίου Κουγιανού.

Ποια είναι η εξήγηση για το πώς έζησε ο αδελφός μου; Κάθε άνθρωπος όσο περισσότερο ωριμάζει, τόσο και ενδιαφέρεται για την παρακαταθήκη του.

Ο μεγάλος Ρώσος συνθέτης Σοστακόβιτς, όπως και οι περισσότεροι μεγάλοι καλλιτέχνες και επιστήμονες, ήταν εσωστρεφής και για το λόγο αυτό προκάλεσε έκπληξη το γεγονός ότι προ της ενάρξεως της πρώτης εκτελέσεως της δεκάτης τετάρτης συμφωνίας του απευθύνθηκε στο κοινό.

Αυτή η συμφωνία, η οποία έχει άμεση σχέση με το θάνατο, αποτελείται από μελοποιημένα έργα μεγάλων ποιητών όπως ο Λόρκα και ο Απολλιναίρ οι οποίοι έχασαν με βίαιο τρόπο τη ζωή τους. Είπε λοιπόν ο Σοστακόβιτς: «ο άνθρωπος πρέπει να ζει με τέτοιο τρόπο τη ζωή του ώστε όταν πλησιάζει η στιγμή του θανάτου να μην νιώσει οξύ πόνο ότι την σπατάλησε, ούτε να νιώσει τύψεις για το ότι θα μπορούσε να είχε προσφέρει περισσότερα στην κοινωνία αλλά δεν το έκανε».

Ο μακαριστός Γεράσιμος σίγουρα εκοιμήθη χωρίς να νιώσει ούτε οξύ πόνο, ούτε τύψεις. Αυτή, αν θέλετε, η έμφυτη ανάγκη για κοινωνική προσφορά δεν αρκεί όμως για να εξηγήσει τον τρόπο ζωής του αδελφού μου, ο οποίος σε μεγάλο βαθμό ήταν αντίθετος με το βιολογικό ένστικτο της επιβίωσης. Ποια είναι λοιπόν η εξήγηση; Αναμφίβολα υπάρχει σχέση μεταξύ Χριστιανισμού και της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας. Αρκεί να αναφέρουμε την περίφημη θεωρία του Πλάτωνα και των μεταπλατωνικών φιλοσόφων περί ψυχών.

Ο Χριστιανισμός όμως εισήγαγε μία εντελώς πρωτόγνωρη έννοια: «αγάπα των πλησίον σου ως εαυτών». Μέσα από αυτό το πλαίσιο είναι εύκολο να κατανοήσουμε και να συνοψίσουμε τη ζωή του Μακαριστού Γεράσιμου: η ζωή του αποτελούσε ενσάρκωση της μεγαλειώδους έννοιας της χριστιανικής αγάπης.