Ο δήμαρχος Ιθάκης
Διονύσης ΣτανίτσαςΤο Κινέζικο πρακτορείο ειδήσεων Xinhua έκανε ρεπορτάζ αφιέρωμα στην Ιθάκη και την Οδύσσεια φιλοξενώντας δηλώσεις του Δημάρχου Ιθάκης.
Το κείμενο είναι μεταφρασμένο σε 17 γλώσσες και εδώ είναι στα Αγγλικά.
Στην Πελοπόννησο της νότιας Ελλάδας, όπου γυρίστηκαν πολλές από τις πιο αναγνωρίσιμες σκηνές στην επιτυχημένη ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν «Η Οδύσσεια», η ταινία ήδη εμπνέει σχέδια για να μετατραπεί η κινηματογραφική της γοητεία σε μια μακροχρόνια εμπειρία πολιτιστικού τουρισμού.
Η «Διαδρομή της Οδύσσειας — Η Πελοπόννησος του Ομήρου», μια θεματική τουριστική διαδρομή, αναμένεται να αποκαλυφθεί μέχρι το τέλος του 2026. Θα συνδέει τοποθεσίες γυρισμάτων, αρχαιολογικούς χώρους και ορόσημα που σχετίζονται με τον ομηρικό και μυκηναϊκό κόσμο, ενσωματώνοντας παράλληλα την τοπική γαστρονομία και αυθεντικές πολιτιστικές εμπειρίες.
Η διαδρομή θα περιλαμβάνει το Σπήλαιο του Νέστορα, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως σπήλαιο του Κύκλωπα στην προσαρμογή του Νόλαν, καθώς και την παραλία Βοϊδοκοιλιά, το Κάστρο της Μεθώνης και τον Ακροκόρινθο. Αυτές οι τοποθεσίες θα συνδέονται με αξιοθέατα όπως το Παλάτι του Νέστορα και οι Μυκήνες, επιτρέποντας στους επισκέπτες να μετακινηθούν από τα τοπία που φαίνονται στην οθόνη στην ιστορία και τις παραδόσεις που ενέπνευσαν το έπος του Ομήρου.
Τα σχέδια αυτά έρχονται καθώς η ταινία συνεχίζει να προσελκύει κοινό στην Ελλάδα. Σχεδόν δύο μήνες μετά την πρεμιέρα της Οδύσσειας στη χώρα, ο μοναδικός κινηματογράφος IMAX της Αθήνας εξακολουθούσε να προσελκύει πλήθη που σχεδόν δεν ξεπερνούσαν σε χωρητικότητα.
Πέρα όμως από τα έσοδα του box office, μια ευρύτερη προσπάθεια διαμορφώνεται. Σε όλη την Ελλάδα, οι τοπικές αυτοδιοικήσεις, οι τουριστικές αρχές και οι ακαδημαϊκοί διερευνούν πώς να μετατρέψουν τη διεθνή προβολή της ταινίας σε διαρκές ενδιαφέρον για τους αρχαιολογικούς χώρους, τις ζωντανές παραδόσεις και τη διαχρονική κληρονομιά του Ομήρου.
«Η φιλοδοξία μας δεν είναι επομένως να δημιουργήσουμε μερικές μεμονωμένες «στάσεις για φωτογραφίες», αλλά να χρησιμοποιήσουμε το Odyssey ως πύλη προς την ευρύτερη Πελοπόννησο», δήλωσε ο Θανάσης Μιχελόγκονας, αναπληρωτής περιφερειάρχης Τουρισμού της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
Στην Πύλο-Νέστορα, έναν δήμο στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο που πήρε το όνομά του από την αρχαία Πύλο, το βασίλειο του βασιλιά Νέστορα στο ομηρικό έπος, ο δήμαρχος Παναγιώτης Καρβέλας δήλωσε ότι οι πάροχοι καταλυμάτων και οι τουριστικές επιχειρήσεις αναφέρουν αυξανόμενο ενδιαφέρον από επισκέπτες που είναι πρόθυμοι να εξερευνήσουν όχι μόνο τις τοποθεσίες γυρισμάτων αλλά και την ευρύτερη ιστορία και τον πολιτισμό της περιοχής.
Η ίδια προσπάθεια διαμορφώνεται δυτικότερα, στην Ιθάκη, το νησί του Ιονίου που παραδοσιακά αναγνωρίζεται ως η πατρίδα του Οδυσσέα. Οι τοπικές αρχές ήδη κοιτάζουν πέρα από την άμεση κινηματογραφική άνθηση. Ένα Δημοτικό Οδυσσειακό Κέντρο, του οποίου η ολοκλήρωση έχει προγραμματιστεί για το καλοκαίρι του 2027, θα περιλαμβάνει ψηφιακές εκθέσεις για την Οδύσσεια, μια βιβλιοθήκη που συλλέγει εκδόσεις του έπους από όλο τον κόσμο, και χώρους για συνέδρια αφιερωμένα στον Όμηρο.
«Θέλουμε οι επισκέπτες να έρχονται όχι μόνο λόγω της Οδύσσειας, αλλά και για να γνωρίσουν την ιστορία, τον πολιτισμό και τη μοναδική ταυτότητα του νησιού μας», δήλωσε ο δήμαρχος Διονύσιος Στανίτσας.
Ο αντίκτυπος της ταινίας, ωστόσο, επεκτείνεται πέρα από τον τουρισμό και στον χώρο της ίδιας της λογοτεχνίας.
Η Σταματία, μια 23χρονη Ελληνίδα που γνώρισε για πρώτη φορά την Οδύσσεια στο σχολείο, είπε ότι αφού παρακολούθησε την προσαρμογή του Νόλαν στον κινηματογράφο IMAX της Αθήνας, ένιωσε την έμπνευση να επιστρέψει στο έπος του Ομήρου.
Για τη Νικολέττα Καναβού, καθηγήτρια αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, μια τέτοια αντίδραση καταδεικνύει τη δυνατότητα μιας επιτυχημένης κινηματογραφικής μεταφοράς να επιστρέψει το κοινό στο πρωτότυπο έργο.
«Μια επιτυχημένη κινηματογραφική μεταφορά μπορεί να δημιουργήσει ένα αντίστροφο ταξίδι από τον κινηματογράφο πίσω στη λογοτεχνία», είπε ο Καναβού, προσθέτοντας ότι η ταινία του Νόλαν λειτουργεί «όχι ως ακριβής καθρέφτης της ομηρικής ποίησης, αλλά ως πύλη προς αυτήν».
Άνθρωποι επισκέπτονται την Ακρόπολη κατά τη διάρκεια καύσωνα στην Αθήνα, Ελλάδα, 25 Αυγούστου 2026. (Xinhua/Marios Lolos)
Στην Πολιτεία, ένα μεγάλο βιβλιοπωλείο κοντά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, οι ελληνόφωνες εκδόσεις της Οδύσσειας καταλαμβάνουν εξέχοντα ράφια στο τμήμα της κλασικής λογοτεχνίας. Διατίθενται επίσης πολλές αγγλικές μεταφράσεις, αλλά η φημισμένη έκδοση της Emily Wilson είχε εξαντληθεί, με τους βιβλιοπώλες να λένε ότι ήταν η αγγλική μετάφρασή τους με τις μεγαλύτερες πωλήσεις.
Η ανανεωμένη περιέργεια ήταν επίσης εμφανής μεταξύ των επισκεπτών. Ο Payne και ο Wynne, ένα ζευγάρι συνταξιούχων που περνάει αρκετούς μήνες κάθε χρόνο στην Ελλάδα, είχαν ήδη επισκεφτεί την Ιθάκη και την Πύλο πριν δουν την ταινία. Αλλά η κινηματογραφική εμπειρία τους έδωσε έναν νέο λόγο να εξερευνήσουν το αρχαίο έπος. Ο Payne είπε ότι τώρα σχεδίαζε να διαβάσει την Οδύσσεια.
Ο Καναβού είπε ότι η διαχρονική γοητεία του έπους έγκειται σε θέματα που συνεχίζουν να αντηχούν στο σύγχρονο κοινό — η επιστροφή στην πατρίδα, η ταυτότητα, η οικογένεια, η αγάπη, η πίστη και το διαρκές κόστος του πολέμου.
Η πρόκληση τώρα είναι να μετατρέψουμε αυτή την αρχική περιέργεια σε βαθύτερη και πιο διαρκή εμπλοκή. Ο Καναβού πρότεινε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει την τρέχουσα δυναμική για να οικοδομήσει ισχυρότερες συνδέσεις μεταξύ μουσείων, αρχαιολογικών χώρων, πανεπιστημίων και ψηφιακών πόρων, δημιουργώντας μονοπάτια που οδηγούν τους επισκέπτες από την ποπ κουλτούρα προς την κλασική επιστήμη και την ελληνική ιστορία.
Ο Στανίτσας εξέφρασε επίσης την ελπίδα για μεγαλύτερη κρατική υποστήριξη για αρχαιολογικές ανασκαφές, προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και αναβαθμίσεις μουσείων, κάτι που θεωρεί απαραίτητο για να μετατραπεί η διεθνής προσοχή σε διαρκή πολιτιστικό τουρισμό.
Ο Καναβού είπε: «Η ταινία προσφέρει συναισθηματική και οπτική απόλαυση, ενώ το ποίημα του Ομήρου και η Ελλάδα στο σύνολό της παρέχουν ιστορικό, αρχαιολογικό και γλωσσικό βάθος».
Όπως το έθεσαν οι Payne και Wynne, «Νομίζω ότι θα αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον — για μια νέα γενιά».
