Αθανάσιος Φωκάς

Το πρόσωπο της χρονιάς 

Ο Κεφαλονίτης διακεκριμένος διεθνώς επιστήμονας Θανάσης Φωκάς είναι το Πρόσωπο της Χρονιάς για το 2025, καθώς εκτός από τις άλλες μεγάλες διακρίσεις του, εξελέγη πέρισυ και αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.

Πρόκειται για μια κορυφαία θεσμική διάκριση, η οποία αναγνωρίζει τη μακρόχρονη και εξαιρετικά σημαντική προσφορά του στην επιστήμη και τα γράμματα, τιμώντας ταυτόχρονα και την Ελλάδα στο σύνολό της.

Η επιστημονική διαδρομή του Θ. Φωκά αποτελεί πρότυπο αριστείας, καινοτόμου σκέψης και ακαδημαϊκού ήθους. Με σπουδαίο έργο στον τομέα των Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και της Μη Γραμμικής Επιστήμης, έχει διακριθεί διεθνώς, διδάσκοντας και ερευνώντας σε κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου και αποσπώντας υψηλές διεθνείς τιμητικές διακρίσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι, παρά τη διεθνή του ακτινοβολία, ο Θ. Φωκάς παραμένει σταθερά και ουσιαστικά συνδεδεμένος με την Ελλάδα, υπηρετώντας με συνέπεια την επιστήμη, τα γράμματα και τον ελληνισμό, με σεμνότητα, ευθύνη και βαθιά αίσθηση προσφοράς στο κοινό καλό.

Η εκλογή του στη θέση του Αντιπροέδρου της Ακαδημίας Αθηνών αποτελεί φυσική συνέχεια μιας πορείας που συνδυάζει το υψηλό επιστημονικό επίπεδο με το ήθος, την κοινωνική ευαισθησία και τη διαρκή προσφορά. Αποτελεί, ταυτόχρονα, μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η πρόοδος ενός τόπου θεμελιώνεται στους ανθρώπους του και στις αξίες που αυτοί υπηρετούν.

Ο Θ. Φωκάς αναδεικνύεται σε φωτεινό παράδειγμα για τις νεότερες γενιές, αποδεικνύοντας ότι η γνώση, η επιμονή, η αριστεία και η αγάπη για την πατρίδα μπορούν να συνυπάρχουν αρμονικά και να δημιουργούν έργο με παγκόσμια απήχηση.

Το βιογραφικό του Αθανασίου Φωκά

Μαθηματικά [Εφηρμοσμένα Μαθηματικά]

Γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1952. Σπούδασε Aεροναυπηγική στο Imperial College της M.Bρετανίας, Mαθηματικά στο California Institute of Technology των H.Π.A. και Iατρική στο Πανεπιστήμιο του Miami, των H.Π.A. Διετέλεσε Eρευνητής των Eφηρμοσμένων Mαθηματικών στο California Institute of Technology (1979-80), καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Μαθηματικών και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Clarkson των Η.Π.Α. (1980-1993), καθώς και επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστρήμια Stanford (1987-1988) και Harvard (2012). Από το 1996 έως το 2001 κατείχε την έδρα Εφηρμοσμένων Μαθηματικών στο Imperial College και από το 2002 κατέχει την έδρα της Μή γραμμικής Μαθηματικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Έχει τιμηθεί με το Governor’s Prize in Aeronautics (1975, M. Bρετανία) και το J. W. Graham Research Prize (1983, H.Π.A.). Tο 2000 του απονεμήθηκε το βραβείο Naylor της London Mathematical Society. Tο βραβείο δίδεται κάθε δύο χρόνια και θεωρείται το πιο σημαντικό στις περιοχές των Eφηρμοσμένων Mαθηματικών και της Mαθηματικής Φυσικής. Tο 2004 του απονεμήθηκε το Aριστείο των Θετικών Eπιστημών της Aκαδημίας Aθηνών. Eίναι επίτιμος διδάκτωρ του Πολυτεχνείου Kρήτης, του Πανεπιστημίου Πατρών και των Eθνικού Mετσόβιου Πολυτεχνείου (2004), του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Tο 2005 του απονεμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ο Tαξιάρχης του Tάγματος του Φοίνικος. Επίσης, εξελέγη εταίρος του Κολεγίου Clare Hall του Cambridge. To 2006 του απονεμήθηκε το Αριστείο του Ιδρύματος Μποδοσάκη. Το 2009 ανακηρύχθηκε εταίρος του Ιδρύματος Guggenheim (Η.Π.Α.). Το 2010 ανακηρύχθηκε Πρεσβευτής Ελληνισμού από τη Νομαρχία Αθηνών. Επίσης εξελέγη μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών.

Περιλαμβάνεται στο ISI Web of Science, στον κατάλογο των most highly cited ερευνητών στα Mαθηματικά (Kαθαρά Mαθηματικά, Eφηρμοσμένα Mαθηματικά, Πιθανότητες και Στατιστική). Tο Πανεπιστήμιο Clarkson τον τίμησε με την ίδρυση “The Fokas Distinguished Lecture Series”.

Eίναι μέλος της Διεθνούς Συμβουλευτικής Eπιτροπής του Iνστιτούτου Mαθηματικών Eπιστημών του Imperial College του Λονδίνου, της Διεθνούς Συμβουλευτικής Eπιτροπής του Kέντρου “Mη γραμμικών Mαθηματικών και Eφαρμογών” του Πανεπιστημίου του Loughborough, καθώς και επίτιμο μέλος του Kέντρου Eφηρμοσμένων και Yπολογιστικών Mαθηματικών του Iδρύματος Tεχνολογίας και Έρευνας της Eλλάδος.

Eίναι συνεκδότης του επιστημονικού περιοδικού Journal of Nonlinear Science, συνεργάτης-εκδότης του διεθνούς εκδοτικού οίκου Birkhauser, καθώς και μέλος της Eκδοτικής Eπιτροπής δεκατεσσάρων διεθνών επιστημονικών περιοδικών, μεταξύ των οποίων το Proceedings of the Royal Society και το Journal of Mathematical Physics.

Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 200 επιστημονικά άρθρα και είναι συγγραφέας ή συνεκδότης οκτώ βιβλίων. H ερευνητική του εργασία εκτείνεται σε περισσότερους επιστημονικούς τομείς, όπως διάφορες μέθοδοι απεικόνισης του εγκεφάλου, το πρόβλημα της τριτοταγούς δομής των πρωτεϊνών, η λύση γραμμικών και μη γραμμικών εξισώσεων. Στο περιοδικό Journal of Mathematical Physics στο Special Millenium Issue: Mathematical Physics-Past and Future, June 2000 παρουσίασε τη μέθοδο που είχε πρόσφατα διατυπώσει για την επίλυση μιας μεγάλης κατηγορίας εξισώσεων.

Τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από το 2005 και αντιπρόσωπος της από φέτος 2026.