Την περασμένη Δευτέρα έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών ο σπουδαίος ηθοποιός Στέφανος Ληναίος.
Σήμερα ο «Η», στη μνήμη του, δημοσιεύει τη συνέντευξη που παραχώρησε στο τότε ετήσιο περιοδικό μας «Κεφαλονίτικες Ώρες» και στο συνεργάτη μας Διονύση Φόρτο, μιλώντας με τα καλύτερα λόγια για την Κεφαλονιά και την Ιθάκη.
Ήταν μια εποχή που ο Στέφανος Ληναίος με την, επίσης σπουδαία ηθοποιό και σύζυγό του, Έλλη Φωτίου, παίξανε στο Φεστιβάλ Ιθάκης το έργο «Οι Ρόζεμπεργκ δεν πρέπει να πεθάνουν», το οποίο παίξανε και στο θρυλικό, τότε, σινεμά «REX» του Αργοστολίου.
Το κείμενο της τότε συνέντευξης ήταν το ακόλουθο:
Έτσι που εξελίχθηκαν τα πράγματα σήμερα, μόνο στην Αθήνα και στις άλλες δύο μεγάλες Ελληνικές πόλεις υπάρχει η δυνατότητα να παρακολουθήση κανείς μια αξιόλογη θεατρική παράσταση. Η επαρχία έχει αφεθεί στο έλεος της τηλεοράσεως και των λογής-λογής κινηματογραφικών έργων, από τις κλάψες των μελό, μέχρι τις αηδίες των «πορνό». Πού και πού επιχειρούν μερικοί θίασοι περιοδεία στην επαρχία και με τις χειρότερες γι’ αυτούς συνθήκες, καθώς αναγκάζονται να δίνουν τις παραστάσεις τους σε κινηματογράφους ή γήπεδα. Έπειτα δεν αξίζουν το ίδιο όλοι οι θίασοι που επισκέπτονται την επαρχία. Στη κατάσταση αυτή βρίσκεται και η Κεφαλονιά. Στη «χάση και στη φέξη» να φανή κανένας θίασος και μάλιστα καλός. Ευτυχώς τούτο το καλοκαίρι μας τίμησαν με τις παραστάσεις τους ωρισμένοι θαυμάσιοι θίασοι. Κι’ αυτό με την ευκαιρία του Φεστιβάλ της Ιθάκης «για χάρη του βασιλικού ποτίστηκε κι η γλάστρα»!

Ο θίασος του «Σύγχρονου Ελληνικού Θεάτρο» των Στέφανου Ληναίου-Έλλης Φωτίου κέρδισε τα περισσότερα χειροκροτήματα στο νησί μας παίζοντας στον κινηματογράφο «REX» του Αργοστολίου το έργο «Οι Ρόζεμπεργκ δεν πρέπει να πεθάνουν».
Είχαμε την χαρά, να συναντήσουμε τον κ. Ληναίο και να συζητήσουμε γύρω από το Φεστιβάλ της Ιθάκης, την Κεφαλονιά, το θέατρο γενικά και, φυσικά τους Ρόζεμπεργκ.
«Ώρες»: Πώς σας φάνηκε το Φεστιβάλ της Ιθάκης;
Ληναίος: Πραγματικά ήταν ένα πολύ σπουδαίο Φεστιβάλ. Μας έκανε εντύπωση η σοβαρότητα κι η τελειότητα της οργάνωσής του. Όσο για το κοινό μπορώ να πω, πως ήταν απίστευτα σωστό. Ευχόμαστε να γίνονται Φεστιβάλ Θεάτρου σε όσο το περισσότερο πόλης και νησιά. Τ’ αποτελέσματα αυτών των Φεστιβάλ είναι σπουδαία τόσο για το θέατρο, όσο και για την περιοχή του τόπου της πραγματοποίησής τους.
«Ώρες»: Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας απ’ τις παραστάσεις που δώσατε στην Κεφαλονιά;
Ληναίος: Θαυμάσιες. Ειδικά στην βραδινή παράσταση το κοινό ήταν τόσο σωστό όσο και σοβαρό, πράγμα που μας υποχρεώνει να έλθουμε ξανά στο όμορφο νησί σας. Επίσης ζητάμε συγνώμη για τις διάφορες ελλείψεις της παράστασης, αλλά παίξαμε μετά από ένα συνεχές ταξίδι 14 ωρών καθώς ερχόμαστε απ’ την Καλαμάτα.
«Ώρες»: Είναι μεγάλο το πρόβλημα του κοινού τις επαρχίας, όσο αφορά το να δει μια καλή θεατρική παράσταση. Ποια η γνώμη σας και τι προτείνετε για λύση;
Ληναίος: Πιστεύουμε για να λυθή τούτο το πρόβλημα μιά είναι η λύση: δημιουργία Δημοτικών Θεάτρων, με την έννοια των πνευματικών κέντρων, όπου το κοινό κάθε πόλης να μπορεί να καλλιεργείται στην κυριολεξία. Οι νέοι Δήμαρχοι, οι νέες Δημοτικές Αρχές, σε οποιαδήποτε παράταξη κι αν ανήκουν, είναι βέβαιο ότι στο θέμα Τέχνη, Πολιτισμός, Θέατρο, Γράμματα συμφωνούν όλοι. Μέσα στα πρώτα, άμεσα, σχέδια κάθε Δήμου πρέπει νάναι η δημιουργία ενός Δημοτικού Θεάτρου. Και μπορεί να γίνη με δύο αποτελεσματικούς τρόπους: από τα κονδύλια του Δήμου κι από τις εισφορές όλων των δημοτών. Αλλά και με τον ιδιαίτερο οβολό των «διαλεχτών» του τόπου.
Στο Δημοτικό Θέατρο δίνουμε την έννοια ενός πολιτιστικού κέντρου, ενός Πνευματικού Κέντρου, μιας Πνευματικής εστίας, όπου Χειμώνα -Καλοκαίρι θα φιλοξενούνται οι θίασοι που περιοδεύουν ή που καλούνται απ’ την Αθήνα με οργανωμένες προσκλήσεις από συλλόγους απ’ το Δήμο κ.λπ. ή που δημιουργούνται για την επαρχία. Η, ακόμη, όπου θα δίνονται παραστάσεις από τοπικούς θιάσους συλλόγων, Γυμνασίων, φοιτητών κ.λπ.

Επίσης να στεγάζη μεγάλη δανειστική βιβλιοθήκη, πραγματικά ανοιχτή όμως για όλους τους δημότες, με όλα τα βιβλία και τα περιοδικά, που βοηθάνε τον άνθρωπο να γνωρίσει αντικειμενικά τη ζωή. Να γίνωνται εκθέσεις ζωγραφικής, συναυλίες, ομιλίες, ελεύθερες συζητήσεις με συμμετοχή όλων των τάξεων. Δημιουργία κινηματογραφικής λέσχης που θα προβάλλει ταινίες που δεν τις προβάλλει το εμπορικό κύκλωμα των κινηματογράφων. Ένα Δημοτικό Πνευματικό Συμβούλιο από μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, αλλά και βασικά από διαλεχτούς δημότες που και επιθυμούν και είναι ικανοί για κάτι τέτοιο. Τώρα που η πατρίδα μας, παρ’ όλα τα εσωτερικά και εξωτερικά εμπόδια, προχωρεί σ’ ένα καλύτερο δρόμο, έχουμε όλη την άνεση και το δικαίωμα και την υποχρέωση να συμβάλλουμε σ’ αυτήν την αναδημιουργία. Η τοπική αυτοδιοίκηση έχει το πρώτο λόγο . Το Θέατρο, η Τέχνη, το Πνεύμα, από σύνολό του της προσφέρουν την πρώτη ύλη. (Σ.Σ.: Ο κ. Λιναίος έχει δημοσιεύσει στον Αθηναικό τύπο σχετικό άρθρο στις 20,3,75).
«Ώρες»: Τι είναι εκείνο που πρέπει να μας οδηγήση στο θέατρο . ο προβληματισμός ή η «ψυχαγωγία;».
Ληναίος: Και τα δύο, αρκεί να γίνωνται σωστά. Ο θεατής φεύγοντας απ’ ένα θέατρο πρέπει να νοιώθη ότι πήρε κάτι και δεν πλήρωσε μόνο, ότι ωφελήθηκε και έφυγε γεμάτος.
«Ώρες»: Ποιος είναι ο λόγος που σας έκανε να ανεβάσετε τους θρυλικούς Ρόζεμπεργκ;
Ληναίος: Πρώτα-πρώτα ας υπενθυμήσουμε πως κι’ επί 7ετίας προσπαθήσαμε να τους ανεβάσουμε και συγκεκριμένα τον Οκτώβρη του 1971, αλλά η δικτατορία μας το απαγόρευσε με την υπ’ αριθ. 35795)4418)1103)25.10.1971 απόφαση της Λογοκρισίας. Νέα προσπάθεια του 1972 πάλι απότυχε. Και τώρα με την δημοκρατική αλλαγή στον τόπο μας, το παρουσιάζουμε όσο μπορούμε καλύτερα. Οι Ρόζεμπεργκ, αντιπροσωπεύουν μια ολόκληρη εποχή που δυστυχώς δεν πέρασε. Είναι μια υπόθεση κατασκευής ενόχων, μέθοδος συνεχούς τυραννίας. Παρόμοιες υποθέσεις βλέπαμε κι ελπίζω να μην ξαναδούμε. Το μήνυμα του έργου είναι ένας ύμνος στην εντιμότητα, στην συνέπεια και στην ανθρωπιά, αρχές που ευτυχώς μένουνε ακόμα σ’ ένα μεγάλο μέρος του κόσμου. Να τι έγραψε μέσα απ’ την φυλακή ο Ιούλιος Ρόζεμπεργκ:
«Το μόνο μας έγκλημα είναι ότι είμαστε απλοί άνθρωποι, με προοδευτική σκέψη, που πιστεύουμε στα συνταγματικά δικαιώματα, στην εντιμότητα και την ειρήνη. Να γιατί καταδικαστήκαμε σε θάνατο: για να τρομοκρατηθούν οι άλλοι και να σωπάσουν». Αυτό το έργο λοιπόν, παρουσιάζει το μηχανισμό κατασκευής ενόχων των οποίων πρέπει να ξέρουμε, αλλά και να κάνουμε τα πάντα για να τον καταστρέψουμε γιατί διαφορετικά θα ‘μαστε συνυπεύθυνοι, όλοι, όλοι οι Αμερικάνοι, για το θάνατο των Ρόζεμπεργκ. Μερικοί από σας γιατί επικρατήσατε τη δολοφονία αυτή και οι υπόλοιποι γιατί την επιτρέψατε. Αφήστε έτσι της Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής να γίνουν το λίκνο ενός νέου «φασισμού» (Εφημ. «Λιμπερασιόν» 20,6,53).
«Ώρες»: Δεν σας βλέπουμε στον κινηματογράφο κι’ έχουμε πολύ καιρό να σας δούμε στη τηλεόραση. Γιατί;
Ληναίος: Δεν μπορούμε να παίζουμε σ’ όλα. Παίξαμε επί 7ετίας στην τηλεόραση γιατί δεν υπήρχε άλλος τρόπος άμεσης επαφής και με το πλατύ κοινό, αλλά και σ’ εκείνο το σήριαλ δεν μας άφησαν να παίξουμε πιο πολύ από ένα χρόνο. Υπηρετούμε την δουλειά μας απόλυτα και όπως μπορούμε καλύτερα κι’ αυτό απαιτεί πλήρη αφοσίωση. Θα παίζουμε στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση όταν αυτό που θα κάνουμε θάναι συνεπές με όσα έχουμε κάμει ως τώρα και με το σεβασμό μας προς το κοινό.
«Ώρες»: Θέλετε να συμπληρώσετε κάτι σ’ όσα είπαμε;
Ληναίος: Μια ευχή για τ’ Αργοστόλι και τις άλλες πόλεις: Βοηθείστε όσο μπορείτε το σωστό θέατρο γιατί έτσι βοηθάτε στο να καλυτερέψουν τον κόσμο μας, αλλά και με την ίδια δύναμη να αποδοκιμάζετε το κακό θέατρο, γιατί έτσι βοηθάτε και τον εαυτό σας.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΦΟΡΤΟΣ